<IMG SRC="nonflash.gif" width=239 height=155 BORDER=0>






 
 
ผักหวาน : ผักพื้นบ้านที่มีประโยชน์
วุฒิชัย มาโต, สามารถ กล้าหาญ, กฤษดา อบอุ่น, กนกกาญจน์ ใจเย็น และสุดารัตน์ สีวันนา
กลุ่มเยาวชนเขาราวเทียนทอง
24 มิถุนายน 2549


พวกเราเยาวชนอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมที่อยู่ใกล้ป่าเขาราวเทียนทอง วันนี้เป็นวันหยุดเรียนพวกเราจึงรวมตัวกันเพื่อเข้าป่าศึกษาธรรมชาติ เราจึงปรึกษากันว่าเราจะศึกษาเรื่องอะไรดี เพื่อนคนหนึ่งบอกว่าเรื่องผักพื้นบ้านดีไหม พวกเราบอกว่าดี เมื่อคิดได้ดังนั้นเราก็เริ่มรวมกลุ่มได้ประมาณ 5 คน เริ่มออกสำรวจพื้นที่ไปหาข้อมูล เกี่ยวกับผักพื้นบ้านที่มีอยู่ในป่าเขาราวเทียนทอง เช่น ผักหวาน ผักอีนูน บุก ฯลฯ เพราะพวกเราคิดว่าผักพื้นบ้านพวกนี้ เป็นผักที่มีมากในป่าเขาราวเทียนทอง มีประโยชน์ต่อชุมชนและบุคคลทั่วไป เราเดินกันเข้าป่าไปได้ประมาณครึ่งชั่วโมง พบลุงคนหนึ่งยืนอยู่ที่ต้นไม้ เราสงสัยจึงเข้าไปถามว่าลุงทำอะไร ลุงบอกว่ากำลังเก็บผักหวาน พวกเราจึงของความรู้เรื่องผักหวานจากคุณลุงทันที


ผักหวานป่ากับผักหวานบ้าน

ผักหวานป่า มีลักษณะเป็นไม้ยืนต้นสูงประมาณ 6 – 10 เมตร เป็นใบเดี่ยวรูปไข่หรือรูปรี สีเขียวเข้ม ยาว 2 – 3 นิ้ว ออกดอกเป็นสีเขียวตรงซอกใบ ผลจะกลมรี ขณะที่ผักหวานบ้าน มีลักษณะเป็นไม้พุ่มขนาดกลาง สูง 2 – 3 เมตร ใบเดี่ยวเรียงสลับ ก้านใบสั้น รูปไข่ปลายแหลม ด้านบนมีสีเขียวเข้ม ด้านล่างมีสีเขียวอ่อน ออกดอกเป็นกระจุกที่ซอกใบ มีผลกลม


การขยายพันธุ์

ใช้เมล็ดในการเพาะ และการตอนกิ่ง
เคล็ดลับการขยายพันธุ์ การขยายพันธุ์ของผักหวานไม่ต้องใช้เมล็ดเพียงอย่างเดียว ยังสามารถใช้จอบถางตรงรางของผักหวาน ให้เป็นรอยแตกเพียงเล็กน้อย ผักหวานก็จะสามารถ แตกต้นใหม่ตามรอยถาง เทคนิคการปลูก ควรปลูกผักหวานไว้กับต้นไม้ชนิดอื่น ๆ หรือผักหวานด้วยกัน เพราะผักหวานต้องการเพื่อน จะทำให้เจริญเติบโตได้ดีกว่าปลูกต้นเดียว


การเจริญเติบโต

ผักหวานมักจะขึ้นตามป่าที่มีสภาพอากาศร้อนชื้น และดินต้องเป็นดินที่เต็มไปด้วยอินทรีวัตถุ หรือดินทราย ซึ่งอยู่ตามป่าไม้จริง


การดูแล

ผักหวานเป็นผักที่ไม่ต้องดูแลอะไรมากนัก แต่อาศัยที่เราต้องคอยดูแลในช่วงระยะเวลา 3 ปี เท่านั้นจากต้นอ่อน หลังจากนั้นเราก็จะปล่อยตามธรรมชาติ


วิธีเก็บผลผลิต

ผักหวานสามารถกินได้ตลอดปี ไม่ต้องเก็บตามฤดูกาล แต่ชาวบ้านส่วนใหญ่จะนิยมเก็บในช่วงเดือนมีนาคม – พฤษภาคม ผลผลิต ผักหวาน 1 พุ่มใหญ่สามารถเก็บยอดอ่อนได้ 4 – 5 กิโลกรัม จะขายได้ในราคากิโลกรัมละ 100 บาท


ปรุงอาหาร

สามารถนำมาทำได้หลายอย่าง เช่น ต้ม ลวก นึ่ง ให้สุกรับประทานร่วมกับน้ำพริก แกงเลียง แกงอ่อม เป็นต้น ประโยชน์ทางสมุนไพร นำรากผักหวานมาตำทำเป็นยาลูกกร รักษาโรคหอบหืด และร้อนใน


ผักหวาน เป็นผักพื้นบ้านที่มีคุณค่าต่อคนในชุมชนและหมู่บ้านใกล้เคียงป่าเขาราวเทียนทอง แต่น้อยนักที่มีคนหันมาสนใจดูแลผักหวาน รู้กันแต่จะเก็บ โดยการเก็บแต่ละครั้งได้ทำลายผักหวาน เช่นการเผา การขุดต้นมาปลูกเป็นต้น ทำให้ผักหวานลดลง เราต้องการถ่ายทอดความรู้ที่พวกเราได้มาให้กับบุคคล ชุมชนที่สนใจและจะได้ช่วยกันดูแลป่า สัตว์ป่า และผักพื้นบ้าน ให้อุดมสมบูรณ์ตลอดไป


                                        ผักเอ๋ยผักหวาน                อาหารยอดฮิต
                                        ลองต้มจิ้มน้ำพริก            รับรองติดใจ
                                        สรรพคุณก็มีมาก             ใช้ทั้งรากและทั้งใบ
                                        ตำให้เข้ากันไซร้               แก้ร้อนในดีเอย
                                        ผักหวานหาไม่ยาก           ไม่ลำบากอย่างที่คิด
                                        ลองเดินเหนื่อยสักนิด        เพื่อชีวิตที่ดีเอย